SİRKÜLER
( 2012/5 )
KONU: 6327 Sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun.
Bilindiği üzere, 29.06.2012 tarih ve 28338 nolu Resmi Gazete’de 13.06.2012 tarih ve 6327 nolu Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Söz konusu Kanun ile Bireysel Emeklilik ve Sigortacılık sistemine ilişkin değişiklikler yapılmış olup vergi ile ilgili olan kısımlarıyla ilgili açıklamalar sirkülerimizin konusunu oluşturmaktadır.
1- Gelir Vergisi Kanunu’nda Yapılan Değişiklikler:
a- Kanun’un 3 üncü maddesi ile Gelir Vergisi Kanunu’nun Menkul Sermaye İradı. başlıklı 22 nci maddesinde değişiklik yapılmak suretiyle, bireysel emeklilik sisteminin teşvikinde doğrudan devlet katkısı yöntemine geçildiğinden bireysel emeklilik ve diğer sigorta şirketlerinden ayrılanlara yapılan ödemelerde mevcut istisna hükmü kaldırılmıştır.
Değişikliğin yürürlük tarihi 29.08.2012’dir.
b- Kanun’un 4 üncü maddesi ile GVK’nun İndirilecek Giderler başlıklı 40 ncı maddesinin birinci fıkrasının (9) nolu bendinde değişiklik yapılmak suretiyle, işverenler tarafından çalışanlar adına bireysel emeklilik sistemine ödenecek katkı paylarının gider olarak dikkate alınmasındaki sınır %10’dan %15’e çıkarılmıştır.
Değişikliğin yürürlük tarihi 01.01.2013’dür.
c- Kanun’un 5 nci maddesi ile GVK’nun Gerçek Ücretler başlıklı 63 üncü maddesinin birinci fıkrasının (3) nolu bendinde değişiklik yapılmak suretiyle, bireysel emeklilik sisteminde devlet katkısı teşviği uygulamasına geçilmesi nedeniyle bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı paylarının ücretin safi tutarının hesaplanmasında indirim olarak dikkate alınması uygulamasına son verilmiş, şahıs sigorta primlerinde ücretin %5’i ile sınırlı olan indirim imkanı %15’e çıkarılmış, söz konusu indirim hesabında hayat sigortası poliçeleri için ödenen primlerinin %50 sinin dikkate alınacağı, Kanun’un 8 inci maddesi ile GVK’nun 89 uncu maddesinin (1) nolu fıkrasında değişiklik yapılmak suretiyle de aynı hükümlerin beyanname veren gelir vergisi mükellefleri için de geçerli olduğuna dair benzer hükümler konulmuştur.
Değişikliğin yürürlük tarihi 01.01.2013’dür.
d- Kanun’un 6 ncı maddesi ile GVK’nun menkul sermaye iradları’na ilişkin Tarif maddesinin 15 nolu bendi değiştirilmek ve maddeye 16 nolu bend eklenmek suretiyle, emekli sandıkları, yardım sandıkları, sigorta ve emeklilik şirketlerine ödenen prim, aidat ve katkı paylarının, sistemden çıkma halinde sadece iradlarının menkul sermaye iradı olacağı, 7 nci maddesi ile GVK’nun 86 ncı maddesinde değişiklik yapılmak suretiyle söz konusu iradların istisna hadleri içinde kalan kısımlarının beyan edilmeyeceği, 9 uncu maddesi ile GVK’nun 94 üncü maddesinde değişiklik yapılmak suretiyle söz konusu iradlar üzerinden tevkifat yapılmasına ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.
Değişikliğin yürürlük tarihi 29.08.2012’dir.
e- Kanun’un 10 uncu maddesi ile GVK’na geçici 82 nci madde eklenmek suretiyle, bireysel katılım lisansı sahibi tam mükellef gerçek kişilere, tam mükellef anonim şirketlere ait iştirak hisselerinin %75’ini (maddede sayılan bazı durumlarda %100’ünü) madde kapsamındaki şartlarla gelir vergisi matrahından indirme imkanı getirilmiştir.
Değişikliğin yürürlük tarihi 29.06.2012’dir.
2- Katma Değer Vergisi Kanunu’nda Yapılan Değişiklikler:
a- Kanun’un 12 nci maddesi ile KDV Kanunu’nun Sosyal ve Askeri Amaçlı İstisnalarla Diğer İstisnalar başlıklı 17 nci maddesine (v) bendi eklenmek suretiyle Sigortacılık Kanunu’na göre oluşturulan Sigorta Tahkim Komisyonu’nun münhasıran uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin verdiği hizmetler KDV’den istisna edilmiştir.
Değişikliğin yürürlük tarihi 29.06.2012’dir.
b- Kanun’un 13 üncü maddesi ile KDV Kanunu’na geçici 31 inci madde eklenmek suretiyle, üyelerine veya çalışanlarına emekliliğe yönelik taahhütte bulunan dernek, vakıf, sandık, tüzel kişiliği haiz mesleki kuruluş veya sair ticaret şirketleri nezdinde 16.04.2012 tarihi itibariyle mevcut bulunan bu kapsamdaki yurtiçi yada yurtdışındaki birikimler ve taahhütlere ilişkin tutarların kısmen veya tamamen bireysel emeklilik sistemine aktarılması amacıyla taşınmaz ve iştirak hisselerinin devir ve teslimi 03.12.2015 tarihine kadar uygulanmak üzere KDV’den istisna olduğu hükme bağlanmıştır.
Değişikliğin yürürlük tarihi 29.06.2012’dir.
3- Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nda yapılan Değişiklikler:
Kanun’un 2 nci maddesi ile VİV Kanunu’nun İstisnalar başlıklı 4 üncü maddesine (o) bendi eklenmek suretiyle, bireysel emeklilik hesabına yapılan devlet katkılarının hak kazanılan kısımlarının Veraset ve İntikal Vergisi’nden istisna olduğu hükme bağlanmıştır.
Değişikliğin yürürlük tarihi 01.01.2013’dür.
4- 4362 Sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu’nda Yapılan Değişiklikler:
a- Kanun’un 29 uncu maddesi ile 4362 sayılı Kanun’a ek 1 inci madde eklenmek suretiyle, işveren tarafından ödenenler hariç, katılımcı adına bireysel emeklilik hesabına ödenen katkı paylarının yüzde 25’ine karşılık gelen tutar, devlet katkısı olarak hesaplanacak ve devlet katkısı müsteşarlık bütçesine konulan ödenekten ilgili hesaba ödenecektir. Bir katılımcı için bir takvim yılında ödenen ve devlet katkısı tutarının hesaplanmasına esas oluşturan katkı paylarının toplamı, hesaplamaya ilişkin dönemin sona erdiği tarihte geçerli brüt asgari ücretin hesaplama dönemine isabet eden toplam tutarını aşamayacaktır. Devlet katkısı, katkı payı ödemelerinden ayrı olarak takip edilecek ve müsteşarlıkça belirlenen yatırım araçlarında yatırıma yönlendirilecektir. Katılımcılardan; en az 3 yıl sistemde kalanlar devlet katkısı ve getirilerinin yüzde 15’ine, en az 6 yıl kalanlar yüzde 35’ine, en az 10 yıl kalanlar yüzde 60’ına hak kazanacaktır. Bireysel emeklilik sisteminden emeklilik hakkı kazananlar ile bu sistemde vefat veya maluliyet nedeniyle ayrılanlar, devlet katkısı ve getirilerinin tamamına hak kazanacaktır. Devlet katkısı ve getirilerinden hak kazanılan tutarlar sistemden ayrılma veya emeklilik durumunda katılımcıya ödenecektir. Hak kazanılmayan tutarlar genel bütçeye gelir kaydedilecektir.
Değişikliğin yürürlük tarihi 01.01.2013’dür.
b- Kanun’un 30 uncu maddesi ile 4362 sayılı Kanun’un geçici 1 inci maddesi değiştirilmek suretiyle, üyelerine veya çalışanlarına emekliliğe yönelik taahhütte bulunan dernek, vakıf, sandık, tüzel kişiliği haiz meslek kuruluşu veya sair ticaret şirketindeki emekliliğe yönelik taahhütlerin bireysel emeklilik sistemine aktarım süresi 31.12.2015 tarihine kadar uzatılmıştır. Buna göre;
- Bireysel emeklilik sistemine aktarılan tutarlar gelir vergisinden müstesnadır.
- Bireysel emeklilik sistemine aktarılan tutarlar, gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerince daha önce gider kaydedilmemişse, aktarıldığı yılın ticari kazancının tespitinde dikkate alınacaktır,
- Bireysel emeklilik sistemine aktarımın yapılması amacıyla gerçekleştirilen taşınmaz veya iştirak hissesi satışından doğacak kazancın, bu kapsamda aktarılan kısma isabet eden tutarı kurumlar vergisinden müstesnadır,
- Beşinci fıkra kapsamında yapılan işlemler her türlü harçtan, düzenlenen kağıtlar damga vergisinden, lehe alınan paralar banka ve sigorta muameleleri vergisinden müstesnadır ve bu istisna aktarılacak tutarla sınırlı olarak uygulanacaktır,
- Bu kapsamda emeklilik sözleşmesi akdetmiş olan katılımcılardan, aktarıma ilişkin olarak giriş aidatı dahil herhangi bir kesinti yapılmayacaktır.
- Bu kapsamda aktarılan tutarlar aktarım sonrasında GVK’nun bireysel emeklilik sistemine ilişkin hükümleri çerçevesinde yönlendirilecektir.
Değişikliğin yürürlük tarihi 29.06.2012’dir.
c- Kanun’un geçici 1 inci maddesi ile, 07.10.2001 tarihinden sonra akdedilmiş bireysel emeklilik ve şahıs sigorta poliçeleri ile ilgili olarak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce emeklilik ve sigorta şirketleri tarafından yapılan ödemeler üzerinden tevkif edilerek ödenen vergilerin, yukarıda açıklanan, Gelir Vergisi Kanunu’nun 75 inci maddesine bu kanunla eklenen dördüncü fıkra hükmüne göre belirlenen menkul sermaye iradı üzerinden bu Kanunun yayımlandığı tarihte yürürlükte olan orana göre hesaplanan tutarı aşan kısmı, bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde hak sahiplerince tevkifatın yatırıldığı vergi dairelerine başvurulması ve dava açılmaması veya açılmış davalardan vazgeçilmesi şartıyla, iade edilebileceği hükme bağlanmıştır.
Söz konusu kapsamda yapılacak iade işlemleri ile ilgili olarak Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından 04.07.2012 tarih ve 83 nolu GVK sirküleri yayınlanmıştır.
Değişikliğin yürürlük tarihi 29.06.2012’dir.
Faydalı olması dileğiyle çalışmalarınızda başarılar dileriz.