Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu’na Göre Defter Tutma ve Tasdik Ettirme Yükümlülüğü

Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu’na Göre Defter Tutma ve Tasdik Ettirme Yükümlülüğü

 

            A- KONU

           

            Vergi Usul Kanunu ve 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren Yeni Türk Ticaret Kanunu’na göre, tutulması  ve tasdiki zorunlu olan defterlere ilişkin açıklamalar makalemizin konusunu oluşturmaktadır.

 

            B- DEFTER TUTMA VE TASDİK ETTİRME YÜKÜMLÜLÜĞÜ

 

            1) Defter Tutması Gerekenler:

 

            a) Vergi Usul Kanunu Açısından Defter Tutması Gerekenler;

 

            Vergi Usul Kanunu’nun 172 nci maddesinde sayılan aşağıdaki gerçek ve tüzel kişiler defter tutmak zorundadırlar.

 

            -Ticaret ve sanat erbabı,

            -Ticaret şirketleri,

            -İktisadi kamu müesseseleri,

            -Dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler,

            -Serbest meslek erbabı,

            -Çiftçiler

 

            b) Türk Ticaret Kanunu Açısından Defter Tutması Gerekenler;

 

            Türk Ticaret Kanunu’nun 64 üncü maddesine göre her tacir defter tutmak zorundadır. Gerçek kişi, bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa kendi adına işleten kişiye denir. Tüzel kişi, ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlarda tacir sayılırlar.

 

            2) Tutulması ve Tasdik Edilmesi Gereken Defterler:

 

            a) Vergi Usul Kanunu Açısından Tutulması ve Tasdik Edilmesi Gereken Defterler;

 

            Vergi Usul Kanunu’nun 182 nci maddesine istinaden bilanço usulüne göre tutulması gereken defterler;

           

            -Yevmiye defteri,

            -Defteri kebir, (Tasdiki zorunlu olmayıp, tutulması zorunludur.)

            -Envanter defteri’dir.

           

            Yukarıda sayılanlar dışında Vergi Usul Kanunu’nun ilgili hükümleri gereğince zorunlu tutulanlar işletme defteri, çiftçi işletme defteri, imalat ve istihsal vergisi defteri, nakliyat vergisi defteri, yabancı nakliyat kurumlarının hasılat defteri ve serbest meslek kazanç defteri tutulması gerekmektedir.

 

            Vergi Usul Kanunu’nun 220 nci maddesine istinaden tasdik ettirilmesi gereken defterler;

           

            -Yevmiye ve envanter defterleri,

            -İşletme defteri,

            -Çiftçi işletme defteri,

            -İmalat ve İstihsal Vergisi defterleri, (Basit İstihsal Vergisi defteri dahil)

            -Nakliyat Vergisi defteri,

            -Yabancı nakliyat kurumlarının hasılat defteri,

            -Serbest meslek kazanç defteri,

 

            Bu kanunla cevaz verilen hallerde yukarıda yazılı olanların yerine kullanılacak olan defterler de tasdike tabi olurlar.

 

            b) Türk Ticaret Kanunu Açısından Tutulması ve Tasdik Edilmesi Gereken Defterler;

 

            Türk Ticaret Kanunu’nun 64 üncü maddesinin 3 ve 4 üncü fıkralarında sayılan defterler;

           

            -Yevmiye defteri,

            -Defteri kebir,

            -Envanter defteri,

            -Pay defteri,

            -Anonim şirketler için yönetim kurulu karar defteri,

            -Limited şirketler için müdürler kurulu karar defteri

            -Genel kurul toplantı ve müzekere defteri’dir.

           

            Yukarıda sayılan defterler aynı madde hükümlerine göre tasdikede tabidirler.

 

            3) Defterlerin Açılış Tasdik Zamanı:

 

            a) Vergi Usul Kanunu Açısından Defterlerin Açılış Tasdik Zamanı;

 

            Vergi Usul Kanunu’nun 221 inci maddesine istinaden kanunda yazılı defterleri kullanacak olanlar, bunları aşağıda yazılı zamanlarda tasdik ettirmeye mecburdurlar:

           

            -Ötedenberi işe devam etmekte olanlar defterin kullanılacağı yıldan önce gelen son ayda yani Aralık ayında,

            -Hesap dönemleri Maliye Bakanlığı tarafından tespit edilenler, defterin kullanılacağı hesap döneminden önce gelen son ayda,

            -Yeni işe başlayanlar, sınıf değiştirenler ve yeni bir mükellefiyete girenler işe başlama, sınıf değiştirme ve yeni mükellefiyete girme tarihinden önce; vergi muafiyeti kalkanlar, muaflıktan çıkma tarihinden başlıyarak on gün içinde,

            -Tasdike tabi deftererin dolması dolayısıyla veya sair sebeplerle yıl içinde yeni defter kullanmaya mecbur olanlar bunları kullanmaya başlamadan önce,

 

            tasdik ettirmeye mecburdurlar. Ayrıca Vergi Usul Kanunu’nun 222 nci maddesine istinaden defterlerini ertesi yılda da kullanmak isteyenler Ocak ayı, hesap dönemleri Maliye Bakanlığınca tespit edilenler bu dönemin ilk ayı içinde tasdiki yeniletmeye mecburdurlar.

 

            b) Türk Ticaret Kanunu Açısından Defterlerin Açılış Tasdik Zamanı;

 

            Türk Ticaret Kanunu’nun 64 üncü maddesinin 3 ve 4 üncü fıkralarında sayılan defterleri kullanacak olanlar, bunları aşağıda yazılı zamanlarda tasdik ettirmeye mecburdurlar:

 

            -Ötedenberi işe devam etmekte olanlar defterlerin izleyen faaliyet dönemlerindeki açılış onaylarını, defterlerin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk ayıncan önceki son ayda,

            -Yeni işe başlayanlar, sınıf değiştirenler ve yeni bir mükellefiyete girenler kuruluş sırasında kullanılmaya başlamadan önce,

            -Pay defteri ile genel kurul toplantı ve mükare defterinin yeterli yaprakları bulunması halinde de açılış onayı yaptırmaksızın kullanmaya devam edilebilecektir.

 

            6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda tasdik yenileme ve ara tasdike yer verilmemiştir. Ancak söz konusu kanunun 64 üncü maddesinin 3 üncü fıkrasında “Fiziki ortamda veya elekronik ortamda tutulan ticari defterlerin nasıl tutulacağı, defterlere kayıt zamanı, onay yenileme ile açılış ve kapanış onaylarının şekli ve esasları Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığınca müştereken çıkarılan tebliğle belirlenir” ifadesi yer almakta olup bu konuda halen herhangi bir tebliğ yayımlanmamıştır.           

 

            4) Defterlerin Kapanış Tasdik Zamanı:

 

            a) Vergi Usul Kanunu Açısından Defterlerin Kapanış Tasdik Zamanı;

 

            Vergi Usul Kanunu’nunda tutulması zorunlu defterlerin kapanış tasdikine ilişkin herhangi bir ifade bulunmamaktadır.

 

            b) Türk Ticaret Kanunu Açısından Defterlerin Kapanış Tasdik Zamanı;

 

            Türk Ticaret Kanunu’nun 64 üncü maddesinin 3 üncü fıkrasında yevmiye defteri ile yönetim kurulu karar defterinin kapanış onayı, izleyen faaliyet döneminin üçüncü ayının sonuna kadar yaptırılmasının gerektiği belirtilmiştir. Diğer defterlere ilişkin kapanış tasdiki yapılmasına gerek yoktur.

 

            5) Defterleri  Tasdik Ettirmemenin Yaptırımları:

 

            a) Vergi Usul Kanunu Açısından Defterleri Tasdik Ettirmemenin Cezası;

 

            Vergi Usul Kanunu’nun 352 nci maddesinin I Derece Usulsüzlükler bölümünün 8 inci fıkrasında “Tasdiki mecburi olan defterlerden herhangi birinin tasdik muamelesinin yaptırılmamış olması (Kanuni sürenin sonundan başlayarak 1 ay geçtikten sonra tasdik ettirilenler tasdik ettirilmemiş sayılır)” halinde birince derece usulsüzlük cezası ile karşı karşıya kalınacaktır Aynı maddenin II Derece Usulsüzlükler bölümünün 6 ncı fıkrasında “Tasdiki mecburi olan defterlerden herhangi birinin tasdik muamelesinin, sürenin sonundan başlayarak bir ay içinde yaptırılmış olması” halinde ikinci derece usulsüzlük cezası ile karşı karşıya kalınacaktır.

 

            Ayrıca Vergi Usul Kanunu’nun 30 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında belirtildiği “Bu kanuna göre tutulması mecburi olan defterlerin hepsi veya bir kısmı tutulmamış veya tasdik ettirilmemiş olursa veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlara herhangi bir sebeple ibraz edilmezse” re’sen takdir sebebidir.

 

            b) Türk Ticaret Kanunu Açısından Defterleri Tasdik Ettirmemenin Cezası;

 

            Türk Ticaret Kanunu’nun 562 nci maddesinin 1 inci fıkrasının c bendinde belirtildiği üzere “64 üncü maddenin 3 üncü fıkrası uyarınca gerekli onaylamaları yaptırmayanlar” 4.000,00 TL (Dörtbin Türk Lirası) idari para cezasıyla karşı karşıya kalacaklardır.

 

            C- SONUÇ

 

            Mükelleflerin defter tutma ve tasdik ettirme hususunda Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu’nda getirilmiş olan hükümlere uymaları, söz konusu Kanunlarda yer alan cezalarla karşılaşmamaları için  büyük önem arz etmektedir.

Tüm Makaleler
Yabancı Paralı İşlemlerin 31.12.2013 Değerleme Kurları Belli Oldu.
2014 Yılında Geçerli Olacak Vergi, Gelir ve Cezalara İlişkin Had ve Tutarlar Belirlendi.
2014 Yılında Yeni TTK'na Göre Yapılması Gerekenler İle İlgili 2013/6 Nolu Sirkülerimiz Yayınlandı
Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu'na Göre Defter Tutma ve Tasdik Ettirme Yükümlülüğü İle İlgili 2013/5 Nolu Sirkülerimiz Yayınlandı
2013 Yılı İçin Yeniden Değerleme Oranı %3,93 Olarak Belirlendi.
İade Taleplerinin Elektronik Ortamda Yapılması Zorunlu Hale Geldi
2013 Yılı Üçüncü Geçici Vergi Döneminde Uygulanacak Yeniden Değerleme Oranı %2,86 Olarak Belirlendi.
2013 Yılı İkinci Geçici Vergi Döneminde Uygulanacak Yeniden Değerleme Oranı %2,17 Olarak Belirlendi.
Bazı İllerde Sağlanan İstihdama İlave Sigorta Primi İndirimi Yapılmasına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı Yayımlandı
250.000 TL ve Üzeri Borcu Olan Mükellefler Açıklanacak
Mevcut Ödeme Kaydedici Cihazlar Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihazlar ile Değiştirilecek
Yurt Dışı Varlık Barışına İlişkin Tebliğ 04.06.2013 Tarihli Resmi Gazete’de Yayımlandı
Kaçakçılık Suçları İşleyenler Maliye Bakanlığı Tarafından Açıklanacak ve Vergi Teşviklerinden Yararlanamayacak
Bazı İllerde Sağlanan İstihdama İlave Sigorta Primi İndirimi Yapılacak
Elektronik Fatura ve Defter Uygulaması İle İlgili 2013/4 Nolu Sirkülerimiz Yayınlandı
Vadeli Çekler Reeskonta Tabi Tutulabilecek
2013 Yılı Birinci Geçici Vergi Döneminde Uygulanacak Yeniden Değerleme Oranı %1,98 Olarak Belirlendi.
Anonim ve Limited Şirketlerde Genel Kurul Toplantıları İle İlgili 2013/3 Nolu Sirkülerimiz Yayınlandı
Yabancı Paralı İşlemlerin 31.12.2012 Değerleme Kurları Belli Oldu.
Dönem Sonu İşlemlerinde Dikkat Edilecek Husular Hakkındaki 2013/2 Nolu Sirkülerimiz Yayınlandı
Yurtdışında Mukim Kişi ve Kurumlara Verilen Bazı Hizmetlerden Elde Edilen Kurum Kazancının %50 sinin İndirilmesine İlişkin Uygulamanın Usul ve Esasları Açıklandı
Mevduatlarda Tevkifat Oranları, Konutlarda KDV Oranları Yeniden Belirlendi
2013 Yılında Geçerli Olacak Vergi, Gelir ve Cezalara İlişkin Had ve Tutarlar Belirlendi.
Elektrik ve Doğalgaz Tüketim Bilgileri, Dağıtıcıları Tarafından Maliye Bakanlığı’na Zorunlu Olarak Bildirilecek.
Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu’na Göre Defter Tutma ve Tasdik Ettirme Yükümlülüğüne İlişkin 2012/9 Nolu Sirkülerimiz Yayınlandı
Vergi Kanunları İle Yeni TTK Açısından Anonim Şirketlerin Limited Şirketlere Göre Avantajlarına İlişkin 2012/8 Nolu Sirkülerimiz Yayınlandı
2012 Yılı İçin Yeniden Değerleme Oranı 7,80 Olarak Belirlendi.
Çeşitli Kanunlarla İşverenlere Getirilen Yükümlülüklere İlişkin 2012/7 Nolu Sirkülerimiz Yayınlandı
Bireysel Emeklilik Sistemi ve Şahıs Sigortalarına Ödenen Katkı Payı ve Primlerin Vergi Matrahlarından İndirilmesine İlişkin Sirküler Yayınlandı
2012 Yılı Üçüncü Geçici Vergi Döneminde Uygulanacak Yeniden Değerleme Oranı %6,05 Olarak Belirlendi.
Bazı Mallarda ÖTV Tutarları İle Tapu Harçlarında Artışlar Yapıldı
Reçeteler VUK Uyarınca Düzenlenmesi Zorunlu Belge Kapsamından Çıkartıldı.
Bireysel Emeklilikte Ödenen İrat Tutarlarında Stopaj Oranları Belirlendi.
2013 yılı Bina Metrekare Normal İnşaat Maliyet Bedelleri Açıklandı.
Dahilde İşleme İzin Belgesi KDV Raporunu Satıcı da Düzenlettirebilecek.
6327 Sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun İle İlgili Sirkülerimiz Yayınlandı
6322 Sayılı Amme Alacakların Tahsil Usulü Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun İle İlgili Sirkülerimiz Yayınlandı
Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapan 6327 Sayılı Kanun Yayımlandı
Fatura Düzenlemek Zorunda Olan Tüm Mükellefler İzin Almak Kaydıyla E-Fatura Düzenleyebilecek
Uluslararası ve Şehirlerarası Yolcu Taşıyanlar Elektronik Ortamda Bilet ve Liste Düzenleyebilecek
ÖTV, BSMV, ÖİV ve Şans Oyunları Vergisi Beyanname Verme ve Ödeme Süreleri de Mali Tatil Nedeniyle Uzayacak
İndirimli Orana Tabi İşlemlerde KDV İadesine İlişkin 119 Seri Nolu KDV Genel Tebliği Yayımlandı
KDV Tevkifatı Uygulaması İle İlgili Olarak Sirküler Yayınlandı
Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapan 6322 Sayılı Kanun İle Buna İlişkin Tebliğ ve Sirküler Yayımlandı
Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihazlara Geçiş Süresi Uzatıldı
Mükellef Bilgileri Bildiriminin Verilme Süresi 29.06.2012 Günü Saat 24:00'e Kadar Uzatılmıştır.
Mükellef Bilgileri Bildirimi ve Elektronik Vergi Levhasına İlişkin 2012/3 No'lu Sirkülerimiz Yayınlandı.
Yap İşlet Devret Modeli İle Gerçekleştirilen Projelere Yapılan Teslimlere Ait KDV İstisnasına İlişkin Uygulama Esasları Açıklandı.
Avans Kar Payı Dağıtımına İlişkin 6 Seri No'lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği Yayımlandı.
KDV Tevkifatı Uygulamasına İlişkin 2012/2 Nolu Sirkülerimiz Yayınlandı.
KDV Tevkifatına Konu İşlemleri ve Oranlarını Gösteren Tablo, İnternet Sitemizin Pratik Bilgiler Bölümünde Yayınlanmıştır.
Yap İşlet Devret Modeli İle Gerçekleştirilen Projelere Yapılan Teslimlere KDV İstisnası Getirildi.
Bazı Ürünlerin KDV Oranlarında Değişiklik Yapılması Hakkındaki Bakanlar Kurulu Kararı Yayımlandı.
Çalışanlara Yapılan Ödemelerde Sigorta Primi ve Vergi Kesintilerine İlişkin Tablo
Kur, Fiyat ve Vade Farklarının Kayıt Edileceği Muhasebe Hesapları
Mükellef Bilgileri Bildirimi Yükümlülüğü Getirildi.
Yabancı Paralı İşlemlerin 31.12.2011 Değerleme Kurları Belli Oldu.
Ciro Primlerine Ait KDV, Teslim ve Hizmet KDV’si ile Aynı Olacak.
Türev Ürünleri İşlemlerinin Vergilendirilmesine Yönelik Tebliğler Yayımlandı.
Tevkif Suretiyle Ödenen Vergilerin Nakden İadesinde Belge İbrazı İstenmeyecek.
tüm haberler
PRATİK BİLGİLER
Vergi, SGK ve Diğer Konularda Güncel Bilgiler... daha fazla bilgi
PRATİK TABLOLAR
İşlerinizi Kolaylaştırmak İçin Hazırladığımız Tablo ve Dosyalar... daha fazla bilgi
YARARLI LİNKLER
İhtiyacınız Olabilecek Kurumların Linkleri...daha fazla bilgi
TÜM MAKALELER
Sizlerin İhtiyaç Duyduğu Konularda Yazmış Olduğumuz Makaleler... daha fazla bilgi
           
DİVAN BAĞIMSIZ DENETİM  VE YMM A.Ş. Dünya Ticaret Merkezi EGS Business Park Blokları B1 Blok K:14 Yeşilköy/ İstanbul Tel: 0212 465 39 33 Fax: 0212 465 39 35 divan@divandenetim.com.tr